|
ประวัติและความสำคัญ
วันอาสาฬหบูชา ตรงกับวันเพ็ญขึ้น 15
ค่ำเดือน 8 หรือ ราวเดือนกรกฎาคม
ซึ่งเป็นวันพระจันทร์เสวยอาสาฬหฤกษ์ แต่หากตรงกับปีอธิกมาส คือ
มีเดือน 8 สองหน วันอาสาฬหบูชาจะเลื่อนไปเป็นวันเพ็ญขึ้น 15
ค่ำเดือน 8 หลัง ตกในราวเดือนสิงหาคม
"อาสาฬหบูชา"
ย่อมาจากคำว่า "อาสาฬหปุรณมีบูชา"
แปลว่า การบูชาในวันเพ็ญเดือนอาสาฬห คือ เดือน 8
ถือเป็นวันสำคัญวันหนึ่งในพระพุทธศาสนา
เพราะมีเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้น 3 ประการ ดังนี้
1. เป็นวันที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา
คือ แสดงธรรมเป็นครั้งแรก มีชื่อว่า ธรรมจักกัปปวัตนสูตร
ซึ่งมีใจความสำคัญกล่าวถึงอริยสัจ หรือความจริงอันประเสริฐ 4
ประการ ได้แก่
ทุกข์ คือ ความลำบาก ความไม่สบายกายไม่สบายใจ,
สมุทัย คือ เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์,
นิโรธ คือ ความดับทุกข์, และ
มรรค คือ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับแห่งทุกข์
การแสดงธรรมครั้งแรกนี้ เพื่อโปรดเหล่าปัญจวัคคีย์ทั้ง
5 คือ อัญญาโกณฑัญญะ วัปปะ ภัททิยะ มหานามะ และอัสสชิ
จึงถือกันว่าเป็นวันที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงประกาศพระศาสนา
2. เป็นวันที่เกิดสังฆรัตนะ
หรือเป็นวันที่เกิดพระอริยสงฆ์
สาวกในพระพุทธศาสนาขึ้นครั้งแรกในโลก พระอริยสงฆ์สาวกองค์แรกคือ
พระอัญญาโกณฑัญญะ ซึ่งเมื่อพระธรรมเทศนาธรรมจักกัปปวัตนสูตรแล้ว
บังเกิดดวงตาเห็นธรรมทูลขอบวช
ซึ่งพระพุทธองค์ประทานอนุญาตให้อุปสมบทเป็นภิกษุรูปแรกในพระพุทธศาสนา
ด้วยวิธีเอหิภิกขุอุปสัมปทา ในวันนี้
3. เป็นวันที่พระรัตนตรัย
คือ พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ เกิดขึ้นครบ 3 ประการ
และเป็นครั้งแรกในโลก
เหตุการณ์ในวันอาสาฬหบูชานี้
เกิดขึ้นหลังจากที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้ ในวันเพ็ญวิสาขะ
ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 แล้วสองเดือน
ประวัติการประกอบพิธีอาสาฬหบูชา
จุดมุ่งหมายในการประกอบพิธีในวันอาสาฬหบูชา
เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์สำคัญทั้ง 3 ประการ
ที่เกิดขึ้นในสมัยพุทธกาล
และน้อมนำเอาคำสั่งสอนมาเป็นแนวทางในการประพฤติปฏิบัติ
การประกอบพิธีในวันสำคัญนี้
แบ่งออกเป็น 3 อย่าง คือ
1. พิธีหลวง
2. พิธีราษฎร์
3. พิธีสงฆ์
สำหรับพิธีหลวงและพิธีราษฎร์นั้น
มีการปฏิบัติเช่นเดียวกับวันมาฆบูชา
และวันวิสาขบูชา
คือ มีการถือศีล ปฏิบัติธรรม เวียนเทียน และฟังพระธรรมเทศนา
เป็นต้น
จะมีเปลี่ยนแปลงเฉพาะการกล่าวถึงประวัติความเป็นมาของวันสำคัญนี้
ในส่วนของพิธีสงฆ์ เมื่อถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8
จะมีการสวดมนต์ทำวัตรเย็นหรือตอนค่ำ แล้วสวดธรรมจักกัปปวัตนสูตร
หรือ พิธีการอื่นๆ ซึ่งแล้วแต่ทางวัดจะเป็นผู้กำหนด
และมีพิธีเวียนเทียนเช่นเดียวกับวันมาฆบูชาและวันวิสาขบูชา
ข้อเสนอแนะ ในวันอาสาฬหบูชา
- ควรไปร่วมพิธีเวียนเทียน
เพื่อสืบทอดประเพณีอันดีงามของไทย
และเป็นการร่วมกิจกรรมในวันสำคัญทางศาสนา
- ตามสถานที่ราชการ สถานที่ศึกษา และที่วัด
ควรจัดให้มีนิทรรศการ การบรรยายฉายสไลด์ หรือบรรยายธรรม
เกี่ยวกับวันอาสาฬหบูชาฯลฯ
เพื่อให้ความรู้แก่ประชาชนและผู้สนใจทั่วใจ
|